Trang chủ / Cách trồng rau / Những yêu cầu cơ bản trong kỹ thuật trồng rau thủy canh

Những yêu cầu cơ bản trong kỹ thuật trồng rau thủy canh

Để thực vật phát triển nhanh và cho năng suất cao phải thỏa mãn tất cả những yêu cầu cơ bản. Nếu một trong những yêu cầu cần thiết khống thỏa mãn thì cây kém phát triển hoặc phát triển rất khó khăn.
Những yêu cầu thức ăn cho thực vật không khác nhiều so với động vật. Chúng ta hãy so sánh yêu cầu thức ăn cho thực vật và động vật như dưới đây:

Hiện nay người ta đã nghiên cứu nhiều loại thực vật có thể trồng bằng kỹ thuật thủy canh. Sau đây là một số nghiên cứu về chức nâng của thực vật. Rễ
cây sẽ giữ cây trên mặt đất và hấp thu nước, chất khoáng, C02 và 02…, đồng thời rễ cây cũng bài tiết ra các hóa chất không thích hợp.
Nhờ năng lượng ánh sáng mặt trời chiếu sáng, chất lỏng trong cây đưa chất dinh dưỡng lên lá xanh hấp thu năng lượng bằng chất diệp lục trong lá. Năng lượng này kết hợp với nước (chất lỏng) và CO2 trong không khí tạo ra cacbonhyđrat như glucoza, cây nhả 02, quá trình chuyển hoá này được gọi là quang hợp. Khi không có ánh sáng mặt trời, quá trình quang hợp kết thúc và quá trình xảy ra ngược lại. Một số cacbonhyđrat sẽ phân hủy giải phóng năng lượng tạo thành các tế bào mới, phát triển rễ, hình thành lá và các cành mới… Cây nhả khí C02, một lượng nhỏ dung dịch khoáng hòa tan cung cấp cho rễ đóng vai trò quan trọng trong các quá trình này,
Quá trình quang hợp là một trong những quy trình sống lớn của tự nhiên. Tổng khối lượng của nó 98% chủ vếu là từ sự kết hợp của nước và C02, chỉ 2% là từ đất trong các khoáng chất. Khí cháy trong chu trình kín C02, nước trở lại khí quyển và các chất khoáng thành tro.

1.1 Nước

Thực vật hấp thu năng lượng mặt trời để phát triển vì thế cần phải đảm bảo nước theo yêu cầu của cây.
Thiếu nước có thể dẫn đến hệ thống rễ khổng lồ và cây còi cọc. Mặt khác, rễ cây có thể chết nếu tưới quá ít, thiếu không khí có thể mọc rễ tơ. Giun đất có thể tạo ra hàng dặm đường hầm xung quanh rễ cây giữ cho đất xốp.
Thường thực vật cần lượng nước lớn, ví dụ cây cà chua trong thời kỳ phát triển sử dụng 2,5 lít nước/ngày và cây dâu yêu cầu ít nhất 600 ml nước/ngày.
Cuối cùng, nước càng tinh khiết càng tốt. Nước bị nhiễm độc như nhiễm mặn làm cây còi cọc hoặc chết. Thủy canh có thể đảm bảo điều hòa việc cung cấp nước không bị nhiễm bẩn tưới tiêu cho rễ cây.

1.1 Nước và dung dịch khoáng

Chẳng hạn khi người làm vườn bón phan ngựa khô cho cây hoa hồng thì rễ cây không hấp thu được chất dinh dưỡng trong phân để đưa chất dinh dưỡng lên phía trên của cây. Vi khuẩn và giun trong đất đầu tiên phải phân hủy phân để giải phóng chất khoáng và chất dinh dưỡng. Sau đó các chất này có thể hòa tan trong nước, được rễ câv đưa lên lá.

Trong nhiều năm các nhà khoa học đã thực hiện nhiều nghiên cứu và đưa ra chính xác các chất khoáng yêu cầu đối với thực vật. Các cửa hàng kinh doanh thức ăn cho cây đã có tương đối đủ các thành phần các nguyên tố phổ biến nhất: nitơ, phospho, canxi, kali và nguyên tố khác như lưu huỳnh, magie, sắt, mangan, bo, kẽm, đồng và molypđen. Cây cần các chất khoáng với số lượng nhỏ vì vậy người ta gọi chung là “các nguyên tố vi lượng”. Khi hỗn hợp phân và các chất bón cho cây phân hủy trong đất, các chất khoáng được giải phóng chậm, do vậy dễ gặp phải trường hợp thiếu chất khoáng và ảnh hưởng của sự thiếu chất khoáng sẽ được đề cập đến phần sau.

Một hệ thống thủy canh tốt phải cung cấp đủ hỗn hợp chất dinh dưỡng trực tiếp cho rễ cây.

1.2 Nhiệt độ và ánh sáng

Ngoài chế độ dinh dưỡng thích hợp đã nói (nước và dung dịch chất khoáng), cây còn cần đến nhiệt độ và ánh sáng. Nếu đất quá lạnh hệ thống rễ sẽ chậm phát triển. Điều này giải thích vào mùa xuân khi khí hâu bắt đầu ấm lên cây sẽ phát triển nhanh lên. Nhiệt độ tốt nhất đối với cây là khoảng 22°C; nhiệt độ dưới 15°c hoặc cao hơn 30°c sẽ làm cho cây phát triển chậm. Lượng ánh sáng thay đổi với từng loại cây, đủ ánh sáng sẽ làm cho cây phát triển khoẻ mạnh. Nhiệt độ thích hợp cho vùng rễ được đưa ra trong bảng 1.1.

Câv trồng theo phương pháp thủy canh có thể đặt ở bất cứ chỗ nào thay đổi tùy theo mùa hoặc đất trong môi trường được thiết lập ổn định

Bảng 1.1. Nhiệt độ thích hợp cho vùng rễ ( °C)
Bảng 1.1. Nhiệt độ thích hợp cho vùng rễ ( °C)

1.4 Không khí

Cây trồng cần một lượng không khí thích hợp cả ở trên và dưới mặt đất. Độ thoáng khí kém dễ làm cho nấm mốc phát triển và có thể làm thoáng khí bằng cách cắt tỉa bớt lá già. Các bầu trồng thủy canh thường được treo cao dể xúc tiến thoáng khí cho cây trồng.

1.5 Kiểm soát bệnh và sâu hại

Cây khỏe có thể ít bị nhiễm bệnh, người ta thường sử dụng các dịch phun phòng chống bệnh khác nhau để giữ cho cây trồng trong điều kiện tốt nhất, loại bỏ những cây bị lão hoá hoặc nhiễm bệnh. Cây trồng thủy canh thường khỏe hơn nên cũng tránh được các bệnh.
Cây trồng có thể bị đổ khi gió thổi mạnh nên thường trồng tập trung thành từng khóm cây. Nếu lá bị rách, thân cây bị xoắn lại sẽ làm hệ thống rẽ và cây phát triển kém. Vì vậy cần tìm các biện pháp che chắn cây. Đôi khi cần có giá đỡ để cho cây phát triển, lá nhận được nhiều ánh sáng mặt trời, cây sẽ hô hấp tốt hơn và khỏe hơn, chống chọi với bệnh tật tốt hơn.

1.6 Những nhu cầu phù hợp với cây trồng thủy canh

Hệ thống thủy canh đơn giản chỉ là phương pháp cải thiện hình thức cung cấp thức ăn cho cây trồng. Câv có thể trồng trong chậu và thay đất bằng các vật liệu trơ ổn định gọi là mỏi trường trồng cây. Các vật liệu như cát, xỉ hoặc peclit có thể được sử dụng làm môi trường trồng cây. Một môi trường trồng cây tốt cần đáp ứng các yêu cầu sau:
1) Tạo nền đỡ tốt cho hệ thống rễ;
2) Duy trì đủ dung dịch dinh dưỡng cho rễ hấp thu;
3) Cho phép thoát nước tốt và tạo độ thoáng khí hợp lý;
4) Bảo vệ rễ tránh nhiệt độ cao.
Không như đất, môi trường trồng cây sạch không có giá trị dinh dưỡng đối với cây trồng, do vậy phải thường xuyên cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng dưới dạng dung dịch pha chế từ các chất khoáng hòa tan trong nước chất lượng tốt. Dung dịch được tưới vào chậu có chứa môi trường trồng cây. Với cách này môi trường là nơi trữ cả nước và chất dinh dưỡng đáp ứng cho nhu cầu của rễ.
Cây không sống bằng đất nên ít bị ảnh hưởng bởi bệnh tật và các loài gây hại, không bị cỏ dại và các thực vật khác phát triển cạnh tranh.
Môi trường thích hợp và được cung cấp đủ các thành phần dinh dưỡng sẽ làm cho cây phát triển tốt so với trồng cây trong đất trong cùng điểu kiện.

(Trích KỸ THUẬT THỦY CANH VÀ SẢN XUẤT RAU SẠCH — NHÀ XUẤT BẢN KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT)

Xem thêm

Nhà sáng lập Liu Chuanjun (bên phải).

Ứng dụng bán rau sạch tại Trung Quốc được định giá tới 7 tỷ USD

Hiện nay một startup khởi nghiệp của Trung Quốc với ứng dụng bán rau sạch …

Kỹ thuật trồng rau sạch theo mô hình mới năm 2018

Khi nguồn tài nguyên đất càng ngày càng cạn kiệt, nguồn thức ăn sạch và …